U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

DOJO ETIQUETTE

Het is algemeen geweten dat er binnen de Japanse cultuur strikte etiquette- en gedragsregels bestaan. Ook in de Japanse krijgskunsten, en dus ook in het KoKoDo jujutsu, is dit duidelijk terug te vinden en wordt dit reishiki genoemd. Meer nog, deze waarden en normen zijn een integraal onderdeel van het KoKoDo ju jutsu, en iedere ju jutsuka hoort ernaar te streven om deze traditionele, elegante omgangsvormen te bewaren. Een goed getrainde en gedisciplineerde jujutsuka past ten allen tijden correct reishiki toe. Het is van cruciaal belang dat we reishiki bewaren, zonder dit zou het KoKoDo ju jutsu nooit de betekenis hebben die Soke Irie had voorzien. Als je een goede kennis en praktijk van de correcte etiquette vertoont, zul je snel ondervinden dat leraars, coachen en gevorderde studenten veel sneller bereid zijn om tijd in jou te investeren en je te helpen met je verdere ontwikkeling in het KoKoDo ju jutsu. Meer nog, een ju jutsuka die het reishiki handhaaft, ontwikkelt zichzelf als persoon (respect, discipline en zelf-controle) en zal uitstijgen boven alle anderen.

 

    1. Hoe ziet een Japanse dojo eruit?

Allereerst tref je in de dojo een “kamiza” aan. Dit is de ereplaats en bevindt zich meestal tegenover de ingang. Meestal is dit een foto van de oprichter van het KoKoDo ju jutsu, Soke Irie. Ook staat er meestal een “katana” (Japans ceremonieel zwaard) op een standaard en er is een Japanse waaier. Deze twee dingen symboliseren de “hardheid” en het “zachte” in het ju jutsu. In de traditionele dojo heeft elke wand zijn eigen betekenis en de ju jutsuka´s kunnen niet zomaar ergens gaan zitten.

 

De kamiza is de belangrijkste en meest eervolle plaats in een dojo, gelegen aan de shomen (voorste muur). De shomen is altijd de zijde het verst gelegen ten opzichte van de ingang van de dojo. Het is gebruikelijk dat er een afbeelding van Soke irie gebruikt wordt om de kamiza aan te duiden, eventueel in combinatie met een perkamenten rol (shinzen) met een Japanse spreuk of afbeelding. Elke ju jutsuka moet ten alle tijden vermijden om met zijn rug naar de kamiza te staan of te zitten in het kamiza gebied. Alleen voor de dojoleider is het toegestaan om zijn/haar rug naar de kamiza te draaien en in dit gebied plaats te nemen.

 

De joseki is gelegen aan de rechter-kant van de kamiza. Bij een traditionele reishiki nemen de lagere dangraden altijd plaats aan de linkerkant van de sensei.

Het derde gebied van belang is de shimoseki, gelegen aan de linkerkant van de kamiza. In dit gebied nemen de shihans plaats, gerangschikt volgens hun graad. De hoogste dan-graad staat vooraan en het dichtst bij de kamiza. Indien er verschillende Yudansha (dan-graad houders) zijn met dezelfde dan-graad, dan staat de persoon met de hoogste anciënniteit (m.a.w. de persoon die het langst de desbetreffende graad bezit) vooraan. Indien er nog mogelijkheid voor verwarring bestaat, dan bepaalt de leeftijd de rangorde bij de gelijke dan-graden.

Als laatste volgt de shimoza in de rangschikking. In het westen nemen alle Yudansha (dan graad houders zwarte band) en alle mudansha (kyugraad houders) hier plaats, gerangschikt volgens hun graad. De hoogste graad staat rechts van de kamiza. Indien een hoog aantal van mudansha, worden er twee of meerdere rijen gevormd.

Het beheer van de dojo valt onder de verantwoordelijkheid van de sensei. Als student wordt er verwacht dat je de sensei helpt bij het proper houden van de tatami en de ruimte, aangezien de leraar het al druk genoeg heeft met het leiden van de school. Ook kan er ruimte voorzien zijn om schoenen, slippers en/of sportzak te plaatsen. Let er op dat deze netjes neergeplaatst worden.

Vroeger was het gebruikelijk dat de meester met zijn rug naar de noordelijke wand zat, en met zijn gezicht naar het zuiden. De leerlingen kwamen dan de ruimte via de oost en/of west zijde binnen. Dit gaat natuurlijk niet altijd. Tijdens examens of wedstrijden zitten de jury of andere hooggeplaatste personen aan de kant van de kamiza.

De hoogste banden zitten altijd het dichtst bij de kamiza. Voor de les neemt de leraar plaats voor de Kamiza en de leerlingen nemen plaats aan de “shimoza-zijde”.

De leerlingen dienen een correcte houding aan te nemen voor het groeten. Indien dit nog niet zo is zal de hoogste graad van de Shimoza deze tot orde aanmanen door middel van het bevel “za zen”.

Vanaf het moment dat je de dojo binnen stapt, wordt er van je verwacht om altijd de correcte vormen van reishiki te vertonen en deze grondig te begrijpen. Jammer genoeg hebben vele Westerse budo scholen hun voeling met reishiki verloren. Er zijn verschillende oorzaken voor dit probleem, gebrek aan kennis over het onderwerp en correct onderricht door de sensei, anderen vinden dat het helemaal niet relevant is voor het beoefenen van het ju jutsu, gebrek aan interesse door de studenten, ... Binnen de KoKoDo ju jutsu houden wij ons hier WEL aan.

Het belang van reishiki moet duidelijk zijn voor zowel de beginnende judoka als de hogere dangraden en mag nooit achterwege gelaten worden. Voor Westerlingen kunnen deze gebruiken zeer vreemd overkomen, en sommigen vinden het misschien zelfs - tot onze spijt en hun verlies - enorm belachelijk.

Met de Westerse cultuur in het achterhoofd wordt vaak door een nieuwe student het volgende gedacht wanneer hij/zij zich aanmeldt bij een ju jutsu school: Hey, ik ben hier om de lessen te komen volgen. Hoeveel kost het? Wanneer begin ik? En wanneer krijg ik een zwarte gordel? Nu, een dergelijke attitude kan werken in scholen die nogal commercieel aangelegd zijn, of niet echt legitiem. De waarheid is echter dat je veel gaat betalen, maar niets in ruil terug gaat krijgen.

Het eerste wat je als nieuwe student moet begrijpen, is dat je enorm veel nederigheid aan de dag moet leggen. In een traditionele KoKoDo ju jutsu dojo stap je niet naar de sensei met de eis dat je wilt onderwezen worden, maar moet je begrijpen dat het eerst en vooral de beslissing van de sensei is om jou als student te aanvaarden. Dat maakt het eerste contact met een leraar niet altijd even gemakkelijk, zeker niet als de sensei een traditionele achtergrond en voorkeur heeft. 

Dus de sensei is er niet om jou te onderwijzen, maar jij bent er om onderwezen te worden door de sensei. Al lijkt dit hetzelfde, toch zit hier een subtiel verschil in: namelijk nederigheid. Vergeet dus niet dat het de school is van de sensei, en hij/zij bepaalt de regels. Het is dus zijn/haar volste recht om een potentiële student te weigeren, voor eender welke reden ook. De sensei is ook niet verplicht om nieuwe studenten aan te nemen, indien hij/zij dit niet wenst.

Het ultieme doel van een KoKoDo ju jutsu dojo is het bewaren van de continuïteit van het KoKoDo ju jutsu door de jaren heen. Wanneer je als student aanvaardt wordt in de school, wees dan zeer vereerd. De sensei geeft jou namelijk de kans om te helpen deze Japanse krijgskunst te bewaren. Je betaalt nu vooral met moeite en toewijding, maar je haalt er wel door de jaren heen twee tot drie keer meer uit dan dat je geïnvesteerd hebt.

Denk er aan dat je als student altijd en overal een vertegenwoordiger bent van jouw dojo. De sensei zal verantwoordelijk beschouwd worden voor jouw eventueel onbeleefd en/of oneervol gedrag. Een correcte toepassing van reishiki zal de sensei schande besparen, en dus ook jezelf. 

 

    2. Groeten, wat, hoe en wanneer?

In het KoKoDo jujutsu kennen wij twee vormen van groeten, Za Rei (zittend) en Ritsu Rei (rechtstaand). Beiden worden gebruikt en het soort groeten hangt af van de situatie.

Niets is zo belangrijk in reishiki dan het correct uitvoeren van een groet. Westerlingen beschouwen het buigen vaak verkeerdelijk als een gebaar van onderwerping. Niets is echter minder waar. In de Japanse cultuur heeft het buigen en de intentie ervan een veel diepere betekenis. In het KoKoDo ju jutsu is het een gebaar van wederzijds respect voor elkaar, in plaats van de slaafse onderwerping van een persoon tot de andere.

Er wordt vaak de vraag gesteld of een felle, competitieve geest wel in perfecte harmonie kan leven met wederzijds respect & vriendschap. Het is echter net reishiki wat dit mogelijk maakt. Door middel van reishiki kan er met volle overgave getraind worden, zonder dat men bang hoeft te zijn om vrienden te verliezen of zichzelf te verlagen. Reishiki kan alle negatieve aspecten verbannen uit je persoon, en een correcte en welgemeende buiging met de juiste intentie is hiervoor de eerste grote stap.

Het is belangrijk om te beseffen dat het groeten, zowel staand als zittend, niet zomaar een fysiek iets is. Het is vooral mentaal van groot belang. Wanneer de student de dojo betreedt en de kamiza groet, maakt hij/zij op dat moment zijn/haar gedachten leeg. Alle negatieve en irrelevante onderwerpen moeten uit zijn/haar geest verdwijnen; de student bereidt zich mentaal voor om KoKoDo jujutsu te leren. Bij het verlaten van de dojo en/of tatami, dient het groeten als afscheid en als moment voor jezelf om even stil te staan bij wat je die dag hebt geleerd.

Hetzelfde gebeurt bij het openen en sluiten van de les. Op dit moment hoort te student mentaal klaar te zijn om onderwezen te worden. Het groeten duidt op dit moment het respect voor de kamiza en de sensei aan, en de bereidwilligheid van de student.

Wanneer je een medestudent groet bij het starten van een oefening, dan vraag je hem/haar eigenlijk op een zeer respectvolle manier of hij/zij jou het plezier wil gunnen om samen te trainen. Hou de volgende gedachten in acht wanneer je een medestudent groet: “Ik heb veel respect voor je. Ik kom met een zuivere geest en niet met de intentie om je pijn te doen. In het geval dat jij of ik toch gekwetst geraken, laat er dan geen slechte gevoelens tussen ons bestaan.”

Het is dus duidelijk hoe belangrijk het buigen is in het KoKoDo ju jutsu, en welke betekenis het eigenlijk heeft. Let er dus goed op dat je buigingen uitvoert op de manier zoals deze je is aangeleerd: op een kalme, gedisciplineerde en oprechte wijze. 

  • Openen & sluiten van de les

Alvorens de dojo betreden of verlaten wordt, wordt er altijd een ritsu rei (staande groet) uitgevoerd in de richting van de kamiza. Hetzelfde gebeurt alvorens de tatami betreden of verlaten wordt. als er reeds jujutsuka’s op dat mat staan.

Opgelet! Gedurende de lessen wordt er altijd toestemming gevraagd aan de sensei alvorens de dojo of tatami te verlaten.

Na het groeten van de kamiza bij het binnen komen van de dojo en het betreden van de tatami, neemt de student plaats in zijn aangewezen gebied (shimoza). Op het teken van de sensei gaan de studenten over tot de seiza houding (traditionele Japanse zithouding). De hoogste graad in de shimoza zal dan de volgende commando’s  geven:

 

SHINZEN NI REI: “laat ons groeten naar de Kamiza”

SHOMEN NI REI: “laat ons groeten naar de Soke”

SENSEI NI REI: “laat ons groeten naar de Sensei”

SHIHAN NI REI: “laat ons groeten naar de Shihan”

OTAGAI NI REI: “laten we groeten naar elkaar”

De groet OTAGAI NI REI wordt door iedereen beantwoord met

ONE GAI SHI MASU: “leer mij, help mij”

 

Na een pauze van enkele seconden na elke REI, zal iedere jujutsuka op de tatami gelijktijdig een correcte za-rei (zittende groet) naar de kamiza uitvoeren. Dit dient om het respect aan te tonen voor de kamiza en het KoKoDo jujutsu. In geval van kwetsuur mag een ju jutsuka Ritsu Rei gebruiken in plaats van Za Rei.

 

Het beëindigen van de les gebeurt op dezelfde manier.

 

Het antwoord op de groet OTAGAI NI REI op het einde door iedereen zal echter zijn:

DOMO ARIGATOU GOZAIMASU: “dank u wel”

Waarna de leraar de groep antwoord met

DO ITA SHIMASTE: “dit was graag gedaan, u was allemaal welkom”

 

Let op. Het is zeer ongepast voor de studenten om terug recht te staan vóór de sensei. Blijf zitten totdat alle Yudansha recht staan, en sta dan pas op een kalme manier terug op. 

Wanneer iemand te laat op de training toekomt, dit wil zeggen nadat de openinginsceremonie begonnen is, dan gaat men in stilte in seiza op de rand van de tatami zitten wachten tot de sensei je aanwezigheid erkent en je toestemming geeft om de tatami te betreden.

  •  Aanvang en beëindigen van de oefening

Bij het aanvang en het beëindigen van een oefenvorm groet je respectvol naar je trainingspartner. De groet is afhankelijk van het soort oefenvormen:

• Bij grondwerk (Suwari Waza of Han Tachi Waza) gebruik je Za Rei of de zittende groet.

• Bij rechtstaande werk (Tachi Waza) gebruik je Ritsu Rei. 

  •  Wisselen van oefenpartner

Regelmatig kan worden gewisseld van trainingspartner. Om een trainingspartner uit te kiezen volstaat het naar deze toe te gaan en hem/haar te groeten. De andere persoon zal de uitnodiging beantwoorden met een wederkerige groet.

Weglopen van een trainingspartner die je uitnodigde met een groet is een belediging en zal niet worden getollereerd.

Eveneens het snel iemand vastpakken en roepen “gegroet” is niet respectvol en zal ook niet worden getollereerd. 

 

    3. Gedrag tegenover medestudenten

Het is niet alleen belangrijk om een beleefde houding aan te nemen tegenover je sensei, maar ook tegen je medestudenten, ongeacht hun rangschikking. Zonder hen zou de student namelijk geen KoKoDo ju jutsu kunnen oefenen.

Ook het gedrag van hogere graadhouders tegenover de lagere en meestal jongere ju jutsuka moet correct blijven. Niets geeft een jonge ju jutsuka een betere boost dan een meelevende en ondersteunende senior jujutsuka. Een nieuwe ju jutsuka moet verschillende obstakels en angsten overwinnen gedurende zijn ontwikkeling. Wanneer een oudere jujutsuka hen kan overtuigen, dat ze er alles aan zullen doen om ervoor te zorgen dat hen niets zal overkomen, zal de nieuwe student veel sneller bereid zijn om nieuwe zaken te proberen en dus zo sneller te leren. Vecht tegen het verlangen om als oudere, hoger geschikte ju jutsuka je "superioriteit" te bewijzen tegenover lagere gordeldragers. Door dit te vermijden, bereik je al exact een goed resultaat, simpelweg door een goed rolmodel te wezen voor de jongeren.

Hou reishiki op een hoog niveau in je dojo. Indien je je in het algemeen tegenover iedere jujutsuka, ongeacht zijn/haar graad of leeftijd, respectvol en beleefd gedraagt, ben je op de goede weg. 

 

    4. Houding

Op momenten dat de leraar iets voordoet of uitleg geeft, neem je niet zomaar elke willekeurige houding aan. In een dojo zijn er drie manieren om op te letten bij demonstraties.

• Rechtstaan

• Kleermakerszit

• Seiza (geknielde houding)

Observeer gewoon wat de student die hoogste in graad is doet en volg zijn of haar voorbeeld.

Liggen op de buik of op de rug, liggen en steunen op één elleboog, tegen de wand leunen, ... worden niet getollereerd in de dojo. Indien dit voorkomt is het de taak van de dangraden of de hoogste leerlinggraad om de betreffende jujutsuka tot een correcte houding aan te manen. Dit zal echter discreet gebeuren zonder de les of anderen te storen. 

 

    5. Eten en drinken

Tijdens de les zal niet worden gegeten of gedronken tenzij de leraar daar de toestemming voor geeft. Dan nog zal de ju jutsuka zich van de mat verwijderen. Nooit zal hij/zij eten of drinken op de mat. Iets eten of drinken mag enkel in functie van lichamelijke behoeften. Het mag nooit een reden zijn om de les te onderbreken.

 

    6. Hygiëne

Ook je eigen persoonlijke hygiëne is niet alleen om gezondheidsredenen zinvol, het is ook een vorm van groot respect tegenover anderen. Een gezonde geest hoort ook thuis in een gezond lichaam. Neem dus zeker de volgende punten in acht:

 

• Zorg voor een proper lichaam alvorens je de les start.

• Ook na de les is het aangeraden om direct een douche te nemen.

• Hou vinger- en teennagels ten alle tijden kort geknipt, anders kan je kwetsuren oplopen.

• Eventuele wonden zijn zorgvuldig ontsmet en bedekt.

• Meisjes of jongens met lange haren binden dit samen in een strakke staart of knot.

• Alle juwelen (ringen, kettingen, armbanden, horloges, ...) worden verwijderd voor de les. Dit om kwetsuren zowel als beschadigingen te vermijden. Niet verwijderbare piercings worden afgedekt met tape.

• Zorg voor een propere en vlekkeloze ju jutsu gi. Was de ju jutsu gi minimum één maal per week.

• Vermijd om deel te nemen aan de lessen wanneer je ziek bent (verkoudheid, griep of andere potentieel besmettelijke ziektes) of nog niet volledig hersteld bent.

• Studenten onder invloed (drank of drugs) zullen de toegang ontzegd worden.

 

    7. Bezoekers

Eventuele bezoekers in de dojo moeten beseffen dat ze een gast zijn, en dienen zich hier ten alle tijden ook naar te gedragen. Het kan erg storend zijn voor de sensei en zijn/haar studenten indien bezoekers aan de zijlijn tegen elkaar babbelen. Gelieve dus gedurende de les de stilte te bewaren. Vooral gedurende het openen en sluiten van de les, wanneer de kamiza en sensei worden gegroet, is absolute stilte vereist. Er wordt aan de bezoekers gevraagd om het belang van dit moment te respecteren.

Indien je als ouder aan de zijlijn van de dojo toegelaten wordt, is het ten strengste verboden om je kind instructies toe te roepen. Het is ook verboden om de tatami te betreden om je kind te helpen. Veel sensei zullen je vragen om de dojo te verlaten. Wanneer je kind of jezelf als student in de dojo aanwezig is, is het aan de sensei om de instructies te geven en niet aan jou. Vergeet namelijk niet: zijn/haar dojo, dus zijn/haar regels!

 

Cookie-beleid

Deze site maakt gebruik van cookies om informatie op uw computer op te slaan.

Gaat u akkoord?